Ruggenberg

Aanleiding

Op 26 oktober 2019 overleed mijn oom Rob Ruggenberg. Hij was de broer van mijn moeder Paula Elisabeth Ruggenberg en de zoon van mijn grootvader Hendrik Louis Ruggenberg. Eind 2020 kreeg ik de doos met persoonlijke foto’s en documenten die door de jaren heen waren verzameld. De inhoud geeft een beeld van de geschiedenis van het gezin Hendrik Louis Ruggenberg, Helena Johanna Veenman en hun drie kinderen.

Mijn opa heet officieel Hendrik Louis Ruggenberg. Hij noemde zichzelf Louis maar hij was ook bekend onder zijn voornaam Hendrik. Ik gebruik zijn voornaam Louis.

Op deze pagina is ook aandacht voor de genealogie (stamboom) van de familie Ruggenberg. Er is een genealogie van de Duitse Ruggenberg familie en van de Nederlandse. De link tussen de Duitse- en Nederlandse Ruggenberg is nog niet gevonden. Het overzicht staat onderaan de pagina.

Glasblazers

Duitsland

De familie Ruggenberg is tot begin van de 20e eeuw een familie van glasblazers. Glasblazers leefden in een een besloten gemeenschap buiten de reguliere dorpen en steden. Dat de familie afkomstig is van Duitse glasblazers is duidelijk te zien aan de huwelijkspartners. Namen als Kromsigt en Kauffeld zijn namen die in de Duitse én de Nederlandse geschiedenis terug te vinden zijn als glasblazer. Ook bekende glasblazers namen zoals: Gundlach, Göbel, Hünninghausen en Wiegel worden vaak genoemd als getuigen bij geboorte of huwelijk in de familie Ruggenberg.

Königssteele

Westfalen is de bakermat van de familie. In de archieven van de plaatsen als Schwelm en Königssteele (Essen) zijn Ruggenbergs te vinden. In Königssteele bestaat er begin 18e eeuw een grote gemeenschap met glasblazers. Op 17 februari 1723 gaf de Pruisische koning Frederik Wilhelm I toestemming voor het vestigen van een glasfabriek in het dorp Steele dat later de naam Königssteele kreeg toen de koning de fabriek privileges toekende. De fabriek gebruikte kolen als brandstof. Dat was nieuw want een glashütte of glasfabriek gebruikte daarvoor hout als brandstof. Dat de kolen uit de dichtbij gelegen mijnen komen en dat Königssteele aan de rivier de Ruhr ligt was bijzonder gunstig voor deze fabriek. De eerste naam van de fabriek was Hünninghauser Glashütte naar de oprichter Hermann Albert Hünninghausen. Die naam komt ook in de genealogie van de familie Ruggenberg voor als getuige. Daar woont ook de glasblazersfamilie Pilgram/Pelgrim waarvan de nazaten de beroemde glasfabriek Leerdam oprichtten. Vanuit Königssteele zijn veel glasblazersfamilies naar Nederland getrokken. Zo zal ook een aantal leden van de familie Ruggenberg naar Nederland zijn verhuisd. Die vestigen zich eerst in Isselt bij Amersfoort.

Nederland

Isselt (bij Amersfoort)

Glashut Isselte

Veel glasblazersfamilies trekken naar Isselt bij Amersfoort. Daar is in 1731 een glasblazerij opgericht aan de rivier de Eem. Die vestigingsplaats had economische voordelen want het transport van grondstoffen en kolen gaat in die tijd per schip. Ook de afvoer van de vervaardigde flessen gaat per schip. Een glasblazerij verbruikt overigens ook veel water. Deze glasfabriek produceert in 1815 circa 500.000 flessen van groen glas, waaronder alle soorten van kelderflessen. Kelderflessen zijn vierkante flessen die efficiënt in kratten konden worden vervoerd. De fabriek sluit haar poorten omstreeks 1834.

In Isselt wordt Jacobus Ruggenberg (* 1761, glasblazer) geboren die in 1810 te Isselt met Marregrietje Ruggenberg trouwt. Ook Johannes Ruggenberg (* 1763) wordt in Isselt geboren. Hij is ook glasblazer en trouwt op 24-10-1784 te Hoevelaken  met Anna Christina Kromsiek/Kromsigt  (* 08-12-1765 Isselt + 17-08-1825 Loosdrecht). Kromsiek of Kromsigt is een veel voorkomende naam in glasblazers gemeenschappen.

Na een aantal jaren vertrekken de glasblazers naar andere plaatsen waar nieuwe glasblazerijen worden opgericht zoals Leerdam, Nijkerk, Nieuwerkerk of Loosdrecht. Anthonij Ruggenberg (*02-10-1785 Nieuwerkerk, glasblazer) vertrekt begin 1800 naar Loosdrecht. Hij is de overgrootvader van Louis.

Loosdrecht

In Loosdrecht bestaat nog een buurtschap met de naam De Glashut. Die naam komt van het Duitse Glashütte wat glasoven of glassmelterij betekent. Die glasfabriek heeft hier van 1815 tot 1901 gestaan (in 1897 is de productie gestaakt). De fabriek produceert verschillende kleuren flessen, bestemd voor brouwerijen en distilleerderijen in Amsterdam, Weesp en omgeving. De eigenaar Pieter van der Mersch vestigt de glasfabriek op het terrein van de toenmalige buitenplaats Oostervecht aan het weggetje Oud-Over dat tussen de Vecht en de Loosdrechtse Plassen (Loenderveense Plas) loopt. De familie Ruggenberg heeft ook aan Oud-Over gewoond in verschillende huizen. De Ruggenbergs wonen in Oud-Over 6, 7, 17, 143 en 170. De nummers 120 t/m 148 zijn arbeidershuisjes die voor de werknemers van de glasfabriek zijn gebouwd. Oud-Over valt tegenwoordig onder de gemeente Loenen aan de Vecht.

Oud Over 7

In Loosdrecht wordt Johannes (*20-12-1821 glasblazer) geboren. Hij trouwt op 10-06-1854 te Loosdrecht met Johanna Gerarda/Grada Kouffeld (*12-04-1833 Loosdrecht). Kouffeld, Kauffeld of Kouvelt is ook weer zo’n typische glasblazers familienaam. De vader van Louis is Anthonie Ruggenberg (*30-10-1856 Loosdrecht, glasblazer) vertrekt rond 1900 met zijn gezin naar Delft.

Delft

Ook in Delft zijn de mannen van het gezin van Anthonie Ruggenberg allemaal glasblazer.

Hendrik Louis Ruggenberg als militair

Dat Louis in militaire dienst is geweest is duidelijk. Hij is in 1921 dienstplichtig en moet loten. Bij die loting krijgt hij nummer 72 toegewezen. Dat nummer is te laag om uitgeloot te worden. Louis woont in Delft bij zijn zus (Elisabeth Wilhelmina) en haar man Pieter Bolman aan de Singelstraat 51b.

Louis Ruggenberg 1921

Louis Ruggenberg staat helemaal rechts van de bovenste rij. Het dienstonderdeel heet Treinafdeling en is een logistieke afdeling. De kazerne is de Oude Alexanderkazerne aan de Laan Copes van Cattenburgh (nu: Burgemeester Patijnlaan) te Den Haag.

Louis Ruggenberg 1923

Hier staat Louis als derde vanaf links in de bovenste rij. Waarschijnlijk is dit ook een Treinafdeling op de Oude Alexanderkazerne. Deze kazerne is in 1971 afgebroken.

Louis Ruggenberg 1928Louis is in 1928 weer in militaire dienst getreden (herhalingsoefening?). Deze foto (ansicht) komt uit de Legerplaats bij Oldebroek. Louis is ingedeeld bij de Rijdende Hoefsmidschool. Dit dienstonderdeel reisde langs de cavaleriekazernes door het land om les te geven in het bekappen en beslaan van paarden. Hij staat 6e vanaf links geteld. Louis stuurt deze ansichtkaart naar zijn aanstaande vrouw Annie. Zie hieronder de tekst.

Achterkant ansichtkaart 1928

Dit is de achterkant van de ansichtkaart uit 1928. Louis stuurt die naar zijn verloofde Helena Johanna Veenman. Haar roepnaam is Annie en Louis noemt haar alvast Annie Ruggenberg. Annie woont bij haar moeder in Overschie.  De tekst op de kaart is:

Lieve Annie,

Hier heb je dat groepje van de vesting Artillerie Zutfen, waar ik over schreef. In dat schuurtje achter die boomen hebben onze paarden gestaan. Ik was hem net aan het poetsen, toen die gasten vroegen of ik er bij kwam staan. Zoo je ziet staat Cieremaas er ook bij, die ik daar tegenkwam. Die jongens hebben er ons ieder een gestuurd. Lieveling, bewaart hem goed hoor. de hartelijke groeten en een Z van Louis.

Op 01.06.1928 trouwen Louis en Anna in Wassenaar.

 

Hendrik Louis Ruggenberg bij de HTM

Louis start zijn carrière op 15 juni 1923 bij de Haagsche Tramweg Maatschappij en wordt bestuurder op de lijn Den Haag – Wassenaar – Leiden. Dat was De Gele Tram. Zie ook de website: http://www.ruggenberg.nl/geletram/index.html. Deze website is gemaakt door Rob Ruggenberg waar hij de verhalen plaatst die zijn vader opdoet tijdens zijn dagelijkse tramritten.

Ruggenberg HTM
Louis Ruggenberg en HTM 58 plm. 1925

Op bovenstaande foto zie je Louis Ruggenberg bij de HTM 58 rond het jaar 1925. De foto is digitaal ingekleurd door Eric Imthorn. De HTM 58 is gerestaureerd en is weer rijdend.

HTM 58 gerestaureerd

 

Het gezin van Louis en zijn vrouw Helena (Annie) heeft, samen met hun kinderen, op verschillende plekken in het dorp Wassenaar gewoond. In 1961 wordt de HTM lijn Den Haag – Wassenaar – Leiden (Gele Tram) opgeheven. De HTM verkoopt de remise en de daarbij behorende woningen in de wijk Maaldrift. Louis en Annie moeten daarom verhuizen. Ze gaan wonen in Den Haag. Er is nog een foto van Annie op het hek voor haar woning (Baljuwstraat 3 te Wassenaar).

Helena (Annie) op het hek van hun woning. Baljuwstraat 3. Rechts de remise Maaldrift (tussen 1951 en 1962)

 

Genealogie

Duitsland

Ruggenberg – Rüggenberg – Rüggeberg. De [aktes (afbeeldingen) komen uit Familly Search (FS)]. Evangelische Kirche Königssteele (Kreis Hattingen) 1697 – 1814. Via Genwiki.genealogy.net/Königssteele.(Essen).

Königssteele (KS) : Van hieruit zijn veel glasblazers naar Nederland vertrokken.  Rond 1749 is een deel van de familie Ruggenberg naar Isselt vertrokken.

Generatie D-I

1-Johan Peter (Pertri) Ruegenberg *? X KS 02.08.1733 Cathrina Sibilla Eckhof (Eickhof) * KS 19.11.1703 (vader: Rudolff E.). Ev. [FS afb. 23] [FS afb. 102 getuigen Gundelach en Göbel]. Kinderen: D-II

Generatie D-II

1-Johan Anton Rüggenberg *KS 12/15.05.1734 X KS 14.09.1760 Maria Catharina Wulff uit Steel * 31.01.1740 [FS afb. 22], [FS, afb. 120 en 137]. Kinderen: D-III

2- Anna Catharina Rugenberg * KS 21.11.1742. [FS afb. 23] [FS afb. 102 getuigen Gundelach en Göbel]

Generatie D-III

1-Maria Sophia * KS 20.09.1761 [FS, afb. 30]+[FS afb. 107]

2-Johan Heinrich *KS 04.12.1763  [FS, afb. 148]

3-Margaretha Christina *KS 20.02.1766. [FS, afb. 31]+[FS, afb.110 confirm. 01.07.1768]

4-Anna Catharina *KS 1768 +KS 02.12.1770 [FS, afb. 81]

5-Johanna Friderica *KS 23.??.1771  [FS, afb. 33]

6-Johannes Georgius *KS 24.12.1774 ged. KS 01.01.1775

7-Johan Jacob *KS 20.04.1781 [FS, afb. 37]

8-Catharina Sophia *KS 01.11.1788 [FS, afb. 123]

2e tak Ruggenberg

Johan Anton Ruggenberg X KS 05.10.1757 Anna Sophia Holtman. Kinderen:

1-Johan Heinrich * KS 15.10.1757

Nederland

De start van de Nederlandse genealogie is in de gemeente Isselt (Amersfoort) waarna de familie naar Loosdrecht trekt. Halverwege de 19e eeuw trekt een deel van de familie naar glasstad Leerdam. Dat deel is de Leerdamse tak en het deel dat in Loosdrecht blijft heet de Loosdrechtse tak. Er is ook een kleine Rotterdamse tak.

De Loosdrechtse tak

Louis stamt af van de Loosdrechtse tak van de familie Ruggenberg.

Generatie I

Anthonie  * 1740  x ? (kinderen II-?-2)

Generatie II

1-Jacobus * 1761 Isselt glasblazer + 1810 Isselt x Marregrietje Ruggenberg?  * +

2-Johannes * 1763 Isselt glasblazer + 25-6-1803 Nijkerk  x 24-10-1784 Hoevelaken  Anna Christina Kromsiek/Kromsigt  * 08-12-1765 Isselt + 17-08-1825 Loosdrecht (kinderen III-1-2).

Generatie III

1-Anthonij * 02-10-1785 Nieuwerkerk glasblazer + 23-10-1861 Leerdam x 10-6-1854 Loosdrecht Gijsbertha Johanne To(on)nen * 1786 +<1871 (kinderen IV-1-2)

2-Johan (Jan) Ernst * 06-05-1802 Amersfoort glasblazer + ? x 9 of 15-08-1829 Loosdrecht Anthonia Maria Blom * 09-07-1803 Vuren + ? (kinderen IV-3-5).

Generatie IV

1-Johannes *20-12-1821 Loosdrecht glasblazer + ? x 10-06-1854 Loosdrecht Johanna Gerarda/Grada Kouffeld *12-04-1833 Loosdrecht (kinderen V-A) Loosdrechtse tak

2-Johan Ernst * 25-02-1831 Loosdrecht glasblazer + 30-03-1907 Leerdam x 11-04-1863 Louisa Christina Kauffeld * 30-05-1843 Loosdrecht + 29-01-1871 Capelle a.d.IJssel. (kinderen V-B) Leerdamse tak

3-Johanna Christina * 14-04-1831 Loosdrecht

4-Johannes Albertus * 10 of 25-02-1835 Loosdrecht glasblazer + 30-03-1867 Capelle a.d.IJssel  x 02-05-1860 Vrijenban (Delft) Wilhelmina Maria Bodes * 01-08-1839 Vrijenban (Delft) + 28-08-1867 Capelle a.d.IJssel. (kinderen V-C) Rotterdamse tak

5-Johan Jacob * 02-06-1839 Loosdrecht glasblazer + Amerika x 05-08-1863 Rotterdam Johanna Elisabeth Steenissen * 18-04-1840 Rotterdam + Amerika.

Generatie V-A Loosdrechtse tak

1-Anthonie  *30-10-1856 Loosdrecht glasblazer +19-06-1910 Delft x 22-03-1882 Utrecht Elisabeth Wilhelmina Wijnbergen *03-11-1859 Elburg +05-07-1920 Delft. (Kinderen VI-A)

Generatie VI-A

1-Jacobus * 13-07-1883 Loosdrecht, glasblazer, monteur +13-07-1970 Delft (Jaffa) x 18-07-1906 Delft (Vrijenban) Johanna van der Weerd * 05-01-1884 Makkum + 11-10-1970 Delft (Jaffa). Voogd van Hendrik Louis (VI-A-7) Singelstraat 51b Delft. (kinderen VII-A-1-3).

2- Johannes (Hannes) * 15-12-1885 Loosdrecht glasblazer + 18-07-1944 Den Haag x 01-04-1908 Den Haag Antje Coster * 02-04-1886 Den Haag +. Johannes woont 1908 in Haarlem. (08-07-1904 vrijwillig bij 3e Regiment Huzaren, zie ‘Militairen’ +–foto-)

3-Johan Gradus Wilhelm Anthonie * 18-11-1890 Loosdrecht glassorteerder (Delft) + 30-12-1962 Den Haag x 20-12-1922 Den Haag, Maria Catharina Verboom * 22-11-1902 Den Haag (kinderen VII-A-4-7).

4-Elisabeth Wilhelmina *13-06-1894 Loosdrecht huisvrouw + 08-10-1973 Delft x 21-07-1916 Delft Pieter Franciscus Bolman * 23-02-1890 Delft + 26-10-1971 Delft olieperser.

5-Janna Johanna * 25-10-1896 Loosdrecht x 26-11-1920 Hendricus Gerardus Timp * 03-06-1897 Delft + 03-11-1972 Delft sigarenmaker.

6-Wilhelm * 06-09-1898 Loosdrecht remise chef + 30-04-1976 Den Haag x 10-10-1919 Maria Cornelia van der Velde * 13-11-1896 Den Haag + 23-06-1980 Den Haag (kinderen VII-A-8).

7-Hendrik Louis *22-07-1902 Delft, Vrijenban controleur HTM + 12-09-1970 Rhenen x 01-06-1928 Wassenaar Helena Johanna (Annie) Veenman * 13-10-1907 Overschie + 24-04-1989 Scheveningen (kinderen VII-A-9-11 vanwege privacy niet getoond).